Share This Post

KINH TẾ

Nha Trang: Làng lưới giũ cá cơm ở Hòn Rớ

Nha Trang: Làng lưới giũ cá cơm ở Hòn Rớ

2 giờ đêm, những ngư dân làm nghề lưới giũ ở làng chài Hòn Rớ (phường Phước Đồng, TP Nha Trang) xuống thuyền, nổ máy ra biển, 8 giờ sáng về bờ giũ lưới, bán cá. Trong nhịp sống có phần thầm lặng, đơn điệu với những “bữa no, bữa đói” thất thường, họ vẫn chuyên tâm, gắn bó với nghề và cảm nhận nhiều điều thi vị từ cuộc sống của mình mà những người không làm nghề không dễ gì hiểu được.

1p6a_16a
Sau khi về bờ, ngư dân nghề đánh bắt cá cơm ở làng chài Hòn Rớ căng mành để giũ lưới, thu hoạch cá cơm. Ảnh: Phương Oanh

Nhộn nhịp tàu về bờ

Sáng sớm, chúng tôi có mặt tại cảng Hòn Rớ cũng là lúc hàng chục chiếc ghe đánh lưới cá cơm vừa từ biển trở về cập cảng. Trên bến, dưới thuyền, mọi người nhộn nhịp bung mành, kéo lưới để chuẩn bị thu cá. Khi những tấm mành rộng ba, bốn sải tay, giăng kín từ ghe qua bờ kè, tạo thành một ô chảo hứng cá được chuẩn bị xong, công việc rải lưới, giũ cá cũng bắt đầu.

Chiếc ròng rọc kéo lưới trên ghe quay chậm, từng tấm lưới cuộn đầy cá cơm lần lượt được rải ra. Trên ghe, một thuyền viên đưa vòi nước xịt vào lưới, dồn cá xuống đáy mành. Một tốp anh em dàn thành hàng ngang vừa giũ lưới, vừa dùng cây gậy có thanh xốp liên tục đập vào lưới để cá bật ra khỏi mắt lưới, rơi xuống. Khi mành lưới được giũ sạch, một người đưa rổ xuống xúc cá rồi đổ dồn vào những chiếc giỏ lớn. Đội hình xe đẩy của nhóm phụ nữ túc trực trên bờ cảng từ sớm, giờ bắt đầu chạy như con thoi để chuyển cá đến xe đông lạnh hoặc đưa cá ra mành phơi khô trước khi chuyển bán.

Kết quả hình ảnh cho Làng lưới giũ cá cơm ở Hòn Rớ

Khu vực đậu ghe của ngư dân Huỳnh Văn Ru nằm ở cuối đường bờ kè sáng nay khá rộn ràng với khoảng gần chục người đang tham gia giũ lưới. Hơn 1 giờ từ lúc ghe cập bờ, nhịp độ làm việc của các thuyền viên nơi đây vẫn luôn khẩn trương, tất bật. Anh Ru chỉ tay qua ghe kề bên tươi cười cho biết, “hàng xóm” của anh hôm qua về gần hai tấn cá, mỗi thuyền viên ăn chia đến 7-8 trăm ngàn đồng.

Trong khi đó, ghe anh chỉ hơn trăm ký, tiền bán cá sau khi trừ tổn còn dư chia, mỗi anh em chỉ gần ba chục ngàn. Bữa nay, anh lại may, gặp “trúng” luồng cá lớn, ước tính ghe về hơn một tấn. “Nghề này nó vậy, dù có bữa no, bữa đói nhưng bù qua, đắp lại, mỗi tháng thuyền viên cũng kiếm 6, 7 triệu đồng, tạm đủ sống. Mấy năm gần đây, anh em đã theo ghe đánh cá cơm thì theo làm cho tới mãn mùa chứ ít rời bỏ công việc nửa chừng” – Anh Ru khẳng định.

Kết quả hình ảnh cho Làng lưới giũ cá cơm ở Hòn Rớ

Anh Ru cũng cho biết, một thời, thấy nhiều người đóng tàu lớn, sắm ngư cụ hiện đại vươn khơi đánh cá ngừ đại dương, mỗi chuyến biển thu về vài trăm triệu, anh cũng háo hức, ao ước được vậy. Thế nhưng ngẫm, lại thấy đồng vốn mình hạn hẹp, trong khi tàu xa bờ cần vốn quá lớn, chưa nói, phí tổn một chuyến biển lên tới hơn trăm triệu. Nhiều lần suy tính, anh thấy mình có chút kinh nghiệm nghề đánh cá cơm từ thời theo ông nội và cha đi biển nên quyết định quay về với nghề truyền thống của gia đình. “Theo ông nội và cha, tôi học kinh nghiệm nhìn thời tiết, nhìn con nước, luồng lạch. Do vậy, tôi khá rành mùa nào cá về, vùng nào nhiều cá cơm, gặp dòng nước chảy mạnh thì không nên thả lưới” – Anh Ru tự tin chia sẻ.

Cũng theo anh Ru, phí tổn mua dầu cho một chuyến biển của nghề lưới giũ cá cơm chỉ từ 700 ngàn đến một triệu đồng. Nếu ngày biển “đói”, ghe về có thua lỗ chút ít, chủ vẫn xoay sở được tiền để mua dầu tiếp tục ra biển, chứ không rơi vào cảnh neo ghe nằm bờ.

Với khối tài sản gồm chiếc ghe 90 mã lực và 35 tấm lưới, mỗi tấm dài 50m, tổng trị giá gần 150 triệu, nhiều năm qua, anh Ru đã nỗ lực làm ăn, sắm sửa cơ ngơi, nhà cửa, dù không to lớn nhưng khang trang và đủ nuôi con học hành đàng hoàng. Với 6 thuyền viên đi bạn cho anh Ru, nhờ thu nhập ổn định và khéo chi tiêu, cuộc sống của họ cũng no đủ.

“Hấp lực” của nghề

Lão ngư Trần Văn Ru ở làng chài Hòn Rớ chỉ tay vào những rổ cá cơm tươi xanh, lấp loáng ánh bạc dưới cái nắng chói chang của mặt trời trưa trên bờ cảng, phấn chấn khẳng định, “Ngư dân nghề lưới giũ không có tàu to, máy lớn. Ghe chỉ đi quanh quẩn cách bờ không quá 10 hải lý. Thế nhưng con cá cơm chúng tôi đánh bắt được ở đây vẫn được xuất khẩu ra nước ngoài. Nói như vậy để thấy, nếu biết cần cù, chăm chỉ thì nghề này vẫn giúp mình có miếng cơm manh áo và cuộc sống cũng sẽ đủ đầy”.

Sau gần 50 năm bám biển, giờ đã bước qua tuổi 60, song sức vóc và cung cách lao động của lão ngư này, nhiều bạn trẻ không dễ theo kịp. Lão ngư cho biết, một thời, ông cũng từng sắm tàu, giàn câu đi đánh bắt cá ngừ đại dương. Sau mấy mùa biển đói, chuyện làm ăn sa sút, không theo nổi nghề, ông bán tàu, trở thành lao động làm thuê cho những ghe đánh lưới giũ cá cơm trong làng. “Mấy đời ông, cha tui đã sống, chết với biển, máu thịt tui cũng thấm mùi tanh của biển. Giờ tui như con cá, bỏ lên bờ ngột ngạt lắm nên cứ phải tìm đường bám ngư trường, bám biển mà sống” – Ông Ru chia sẻ.

nwl0_16b
Cá cơm thu hoạch sẽ được đưa lên chuyển bán cho thương lái để đưa xuất khẩu. Ảnh: Phương Oanh

Quay về mưu sinh với nghề lưới giũ ven bờ, kinh nghiệm về luồng lạch, dòng nước chảy qua nửa đời bám biển của ông Ru đã giúp chủ ghe luôn thắng lợi trong những chuyến biển. Đổi lại, với ông, tuổi già hiện nay, mỗi ngày ra biển là một ngày sống vui, sống khỏe.

“Nhiều năm làm lưới giũ, bọn tui đã có thói quen thức dậy lúc 2 giờ sáng để xuống cảng. Mùa cá cơm thường rơi vào những ngày hè nóng nực, ở nhà trời oi nhưng nửa đêm ra bến, trời trong, gió mát, cảnh vật yên tĩnh. Ngư dân chúng tôi được hít thở không khí trong lành của trời đất nên tinh thần phấn chấn. Có lẽ vậy, mà con người khỏe mạnh, ít đau bệnh” – Ông Ru cười tươi, mãn nguyện.

Khi mặt trời lên cao, chúng tôi tìm đến mấy“túp lều” bằng vải bạt được dựng trên bờ cảng, ngay vị trí những chiếc ghe vừa hoàn tất việc bán cá. Trong một chiếc lều nhỏ giữa bờ cảng, 2 ngư dân trẻ Mai Nhật Lý và Nguyễn Văn Thắng đang ngồi vá lại mấy mành lưới bị rách. Vừa thoăn thoắt đôi tay vá lưới, vừa trò chuyện, hai bạn trẻ tâm sự: Lý là lao động chính thức trên ghe, còn Thắng vốn là sinh viên học ngành điện, vừa tốt nghiệp. Tranh thủ đang chờ việc làm nên theo ghe đi làm biển vài tháng, vừa biết thêm nghề, vừa luyện cho mình sức làm việc dẻo dai.

Trong những ngày tháng lao động ở biển, Thắng cảm nhận nhiều điều thú vị từ chính cuộc sống của những ngư dân hành nghề trên ghe cá cơm lưới giũ. “Cái nghề không dễ giàu nhanh, nhưng bù lại, nó mang đến cho mình sự bình tâm, nhẹ nhàng, cả thể chất lẫn tinh thần” – Thắng nói. Theo ngư dân trẻ mới vào nghề, điều kiện làm nghề cũng không đòi hỏi nhiều, chỉ chiếc ghe công suất vài chục mã lực, một máy đàm gần, máy định vị, máy dò đứng, 30 đến 40 tấm lưới là đủ cho ghe đi đánh bắt. Có lẽ bởi đặc tính đơn giản này, tâm lý những ngư dân trong nghề khá thoải mái.

“Nếu để ý sẽ thấy, với gần 40 ghe hành nghề lưới giũ, mỗi buổi sáng ghe tấp nập về bến, neo đậu san sát trong bờ cảng nên rất dễ va chạm. Tuy vậy, không khí tại bến cảng không ồn ào chộn rộn mà ngược lại, khá trật tự. Ghe nào, thuyền viên nấy chăm chú giũ lưới, xúc cá. Nếu có sơ suất, va chạm, mọi người cũng dễ dàng bỏ qua, tự khắc phục rồi chăm chú lo công việc cho mình” – Thắng chia sẻ cảm nhận.

Phương Oanh

Nguồn Biên Phòng

Share This Post